SỰ TƯƠNG ĐỐI

Thế kỉ hai mươi được đánh dấu như một thế kỉ có nhiều thành tựu về nhiều mặt: khoa học, kĩ thuật, văn hoá - xã hội...Một trong những thành tựu đáng kể là sự ra đời của những học thuyết, lí luận. Người ta cho rằng thuyết tương đối của Anhxtanh là học thuyết khoa học vĩ đại của thết kỉ này. dù thực chất, thuyết tương đối luận có nguồn gốc lâu đời từ khi Phật giáo ra đời, có nghĩa là vào khoảng thế kỉ VII - VI TrCN. Còn nếu nói gần hơn đi nữa cũng phải tính từ khi Phật giáo Thiền Tông từ Ấn - Hoa truyền sang Việt Nam (tk I - III sau CN). Nói như thế bởi lẽ, Phật giáo Thiền Tông với những giáo lí không ngoài mấy chữ "vô ngã", "vô thường" "từ bi, bác ái, hỷ xả" và "mọi sự đều là giả tạm"....cái vô thường, vô ngã ấy có nghĩa là mọi sự vật hiện tượng đều luôn vận động biến đổi, thực tế tồn tại với những trạng huống cụ thể của nó chỉ là tạm thời, tương đối mà thôi, trong một thời gian, không gian tương đối mà thôi. Như thế, có thể khẳng định rằng: thuyết tương đối ít nhiều cũng được manh nha từ khi phật giáo ra đời, dù có sự khác biệt giữa Anhxtanh và Phật giáo vì ở hai lĩnh vực khác nhau.
Cũng phải thừa nhận, thuyết tương đối là vĩ đại vì nó đúng với mọi lĩnh vực của cả tự nhiên, xã hội và tư duy. Về mặt số học mà nói, không hề có con số cuối cùng, chỉ được gọi bằng cái tên cộng vô cực hay trừ vô cực. Về mặt vũ trụ, tất cả định tinh, hành tinh và cả vũ trụ mênh mông kia cũng tồn tại trong những hiểu biết tương đối của con người. Về mặt tư duy, hiểu biết và toàn bộ những tri thức mà con người có được cũng nằm trong vòng hạn chế so với thực tại. bản thân những tri thức mà nhân loại có được cũng không phải được tiếp nhận giống nhau ở mỗi người....Như vậy, với tất cả những sự phân tích ở trên, dù còn sơ sài và mang tính thuần tuý lí thuyết. nhưng cũng phần nào góp phần vừa có quan niệm khác vừa bảo vệ thuyết tương đối luận nổi tiếng thế kỉ XX.